Kujua athari za kitunguu saumu kunakusaidia kuepuka madhara ya kiungulia, vidonda vya tumbo, na damu kuwa nyepesi. Ingawa ni tiba nzuri ya asili, kikitumika vibaya kinaweza kuleta shida kubwa kuliko faida unazotarajia. Kama umekuwa na tabia ya kutafuna punje nyingi mbichi kila asubuhi bila mpangilio, unapaswa kuwa makini sana. Hapa kwenye blog yetu ya afya tutajadili tahadhari zote kwa lugha nyepesi ili ufurahie faida zake bila kuumiza mwili wako leo.
Athari za kitunguu saumu mwilini na namna zinavyotokea
Kila kitu chenye faida kikiingia mwilini kwa kiwango kilichopitiliza hugeuka kuwa sumu inayoharibu mifumo mingine ya mwili. Kitunguu saumu kina kemikali kali sana za asili kama vile 'allicin' na salfa ambazo zina nguvu kubwa ya kikemia. Zifuatazo ni sababu sita kuu zinazoonyesha jinsi kiungo hiki kinavyoweza kuleta madhara mwilini pale kinapotumiwa vibaya.
1. Kuchochea vidonda vya tumbo na kiungulia kikali (Heartburn)
Hili ndilo tatizo linalowapata watu wengi zaidi mara tu wanapoanza kutumia kiungo hiki kama tiba ya asili. Kitunguu saumu kikiwa kibichi kina asidi kali sana inayoweza kubabua utando laini unaolinda kuta za ndani za tumbo na umio (koo la chakula). Mtu anapomeza punje mbichi akiwa hajala chakula chochote asubuhi, asidi hiyo inashambulia kuta hizo moja kwa moja.
Matokeo yake, mgonjwa anaanza kusikia moto mkali unaowaka kifuani, kichefuchefu, na maumivu ya kukata tumboni chini ya chembe ya moyo. Kwa watu ambao tayari wana historia ya vidonda vya tumbo (ulcers), kutumia kiungo hiki bila mpangilio kunaweza kufanya vidonda hivyo vichimbike zaidi na kuanza kuvuja damu kwa ndani.
2. Kufanya damu kuwa nyepesi kupita kiasi (Blood Thinning)
Moja ya sifa kubwa ya kiungo hiki ni kuzuia chembechembe za damu (platelets) zisigandane kwa urahisi ili kuzuia mishipa ya moyo isizibe. Hata hivyo, faida hii inapozidi inageuka kuwa hatari kubwa sana ya kiafya. Damu inapokuwa nyepesi kupindukia, inashindwa kuganda pale unapopata jeraha dogo mwilini.
Mtu anayetumia dozi kubwa ya kitunguu saumu kila siku anaweza kugundua akijikata kidogo tu jikoni, damu inatoka kwa wingi sana na haisimami kirahisi kwa kufunga kitambaa. Pia anaweza kuanza kutokwa na damu puani bila sababu yoyote ya joto au kugongwa.
Hatari hii inakuwa mara mbili zaidi kwa wagonjwa ambao tayari wanameza dawa za hospitalini za kuzuia damu kuganda kama vile Aspirin au Warfarin. Kuchanganya vidonge hivyo na kiungo hiki kunaleta mteremko hatari unaoweza kusababisha damu kuvuja ndani ya ubongo au tumboni bila mtu kujitambua.
3. Kushusha shinikizo la damu chini mno ya kiwango salama
Watu wengi wenye presha ya kupanda hutumia kiungo hiki kama mbadala wa dawa za hospitali kwa sababu kinasaidia kulegeza mishipa ya damu. Lakini kikitumika bila kupima vipimo vya presha mara kwa mara, kinaweza kushusha shinikizo la damu chini sana (hypotension). Mtu anaanza kupata kizunguzungu kikali anaposimama, macho yanaona giza, mwili unaishiwa nguvu kabisa, na anaweza kudondoka na kupoteza fahamu ghafla akiwa njiani.
4. Harufu mbaya ya kinywa na jasho linalonuka ukali
Kemikali za salfa zilizomo ndani ya kiungo hiki haziishii tumboni tu zinapomeng'enywa. Zinafyonzwa moja kwa moja na kuingia kwenye mzunguko wa damu, kisha zinasafirishwa hadi kwenye mapafu na tezi za jasho chini ya ngozi. Hii inamaanisha kuwa hata ukipiga mswaki kwa dawa mara tano kwa siku, harufu hiyo kali haitoki kirahisi mdomoni.
Kila unapopumua au kuongea na mtu, unatoa hewa yenye harufu nzito ya kitunguu saumu iliyotoka kwenye mapafu yako. Vilevile, jasho lako linakuwa na harufu kali inayochoma puani inayoweza kuacha madoa na harufu mbaya kwenye nguo zako za ndani, jambo linaloweza kukushushia heshima na kujiamini unapokuwa kazini au mbele za wenzako.
5. Kuongeza hatari ya kuvuja damu wakati wa upasuaji au uzazi
Kwa wanawake wajawazito wanaokaribia kujifungua au mtu yeyote anayejiandaa kufanyiwa upasuaji mkubwa hospitalini, kiungo hiki kinapaswa kusimamishwa mara moja. Madaktari wa upasuaji wanaeleza kuwa kutumia kiasi kikubwa cha kiungo hiki wiki mbili kabla ya kupasuliwa kunaweza kufanya mishipa ishindwe kuziba damu wakati wa upasuaji. Hali hii inaweza kumsababishia mama kupoteza damu nyingi sana wakati wa kujifungua na kuhatarisha maisha yake.
6. Kuharibu bakteria wazuri wa tumboni na kuleta kuharisha
Kitunguu saumu hufanya kazi kama antibayotiki ya asili inayoua vijidudu wabaya. Lakini kikitumiwa kikiwa kibichi kwa wingi sana, hakiwezi kutofautisha kati ya bakteria wabaya na wale bakteria wazuri (probiotics) wanaolinda mfumo wako wa chakula. Bakteria wazuri wakifa, uwiano wa asili tumboni unaharibika, jambo linalomfanya mtu aanze kuunguruma tumbo, kutoa hewa chafu mara kwa mara, na kupata ugonjwa wa kuharisha majimaji.
Makosa ya Kawaida Ambayo Wengi Huyafanya Wanapotumia Kitunguu Saumu
Kukosa elimu sahihi ya matumizi ya tiba asilia kumewaponza maelfu ya watu wanaoamini kuwa kitu kikiwa cha asili basi hakina madhara hata kikitumiwa kwa kiasi gani. Katika blog yetu ya afya, tunakutana na wagonjwa wengi waliopata matatizo kutokana na makosa ya kizembe. Zifuatazo ni njia mbaya unazopaswa kuziepuka kwa umakini mkubwa.
- Kumeza punje nyingi mbichi kwenye tumbo tupu asubuhi: Watu wengi huamka asubuhi na kumeza punje nne au tano nzima nzima bila kula chakula chochote wakiamini wanasafisha tumbo. Kufanya hivi ni sawa na kumwaga asidi kwenye kidonda kibichi. Njia salama ni kutwanga punje moja au mbili ndogo na kuzichanganya kwenye chakula kilichoiva au kumeza baada ya kunywa uji mzito.
- Kupaka juisi ya kitunguu saumu ghafi kwenye ngozi au vidonda: Kuna ushauri wa mitaani unaowataka watu wanaougua mba au mapunye kupaka kitunguu saumu kilichosagwa moja kwa moja kwenye ngozi. Asidi yake inaunguza ngozi laini kama moto (chemical burn) na kuacha makovu meusi yasiyofutika kirahisi. Kamwe usipake kwenye ngozi bila kuichanganya na mafuta ya nazi au asali ya asili.
- Kuendelea kutumia kiungo hiki wiki mbili kabla ya upasuaji: Kama unajua una ratiba ya kwenda kung'oa jino, kufanyiwa upasuaji wa uzazi, au upasuaji mwingine wowote wa hospitalini, lazima uache kutumia dozi kubwa za kiungo hiki walau siku kumi na nne kabla. Mjulishe daktari wako kama umekuwa ukitumia ili apime uwezo wa damu yako kuganda kabla hajaingia chumba cha upasuaji.
- Kuchanganya na dawa za hospitali bila kupata ushauri: Usijifanye daktari wa kujitibu mwenyewe kwa kumeza vidonge vya presha halafu ukashushia na maji yaliyochemshwa na vitunguu saumu vingi. Mchanganyiko huu unaleta mgongano wa kikemia ndani ya ini lako na unaweza kushusha presha yako ghafla hadi ukapoteza fahamu kitandani.
- Kukiingiza ndani ya sehemu za siri kama tiba ya fangasi: Wanawake wengi wamejikuta wakiingia kwenye matatizo makubwa ya kuungua kuta za uke na kupata vidonda vyenye usaha kwa sababu ya kufuata mikondo ya uongo ya mitandaoni. Uke una mfumo wake wa asili wa kujisafisha; usiingize chakula chochote kile ndani ya njia ya uzazi.
Tafakari ya Mwisho na Mwelekeo Wako wa Kutumia Kiungo Hiki
Kuelewa athari za kitunguu saumu hakuna maana kwamba uache kabisa kukitumia au uogope kukiweka jikoni kwako. Kitunguu saumu kinaendelea kuwa mfalme wa viungo vyenye faida nyingi za kiafya kama vile kuua bakteria, kuimarisha kinga ya mwili, na kuupa mchuzi wako ladha nzuri na harufu ya kuvutia. Jambo la msingi ni kuwa na nidhamu ya kiasi unachokitumia na namna unavyokiandaa kabla hakijaingia tumboni mwako; kiasi kidogo kilichopikwa kwenye chakula cha familia kinatosha kabisa kukupa manufaa yote ya asili bila kuharibu kuta za tumbo lako.
Chukua hatua kuanzia leo hii kwa kuacha mara moja tabia ya kumeza dozi kubwa za kiungo hiki kikiwa kibichi kwenye tumbo tupu bila ushauri wa wataalamu. Kama una magonjwa ya vidonda vya tumbo, una ratiba ya upasuaji, au unatumia dawa za kulainisha damu, zungumza waziwazi na daktari wako kwenye zahanati iliyo karibu nawe kabla hujaanza kujiandikia tiba za asili. Tumia hekima na maarifa sahihi katika kulinda afya yako, kwani mwili wako ni mtaji wako mkuu unaostahili kutunzwa kwa upendo na uangalifu mkubwa kila siku ya maisha yako.
